Álgebra 2022 Galicia
Ecuación matricial con productos e inversas
Despeje $X$ de la ecuación matricial $AB(X - I) = C$, donde $I$ es la matriz identidad (asuma que el producto $AB$ tiene inversa). Luego, calcule $X$ si
$A = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$, $B = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 2 \end{pmatrix}$ y $C = \begin{pmatrix} 2 & 2 & 4 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix}$.
Paso 1
Despejar la matriz X de la ecuación matricial
**Despeje $X$ de la ecuación matricial $AB(X - I) = C$, donde $I$ es la matriz identidad (asuma que el producto $AB$ tiene inversa).**
Para despejar $X$, operamos con cuidado manteniendo el orden de los productos (ya que el producto de matrices no es conmutativo):
1. Multiplicamos por la izquierda por la inversa de $(AB)$, denotada como $(AB)^{-1}$:
$$(AB)^{-1} AB (X - I) = (AB)^{-1} C$$
2. Como $(AB)^{-1} AB = I$, simplificamos:
$$I (X - I) = (AB)^{-1} C \implies X - I = (AB)^{-1} C$$
3. Finalmente, sumamos la matriz identidad $I$ en ambos miembros para aislar $X$:
$$X = (AB)^{-1} C + I$$
💡 **Tip:** Recuerda que al despejar matrices, si multiplicas por una inversa en un lado de la igualdad, debes hacerlo en el mismo lado (izquierda o derecha) en el otro miembro: $A \cdot X = B \implies X = A^{-1} \cdot B$.
$$\boxed{X = (AB)^{-1} C + I}$$
Paso 2
Calcular el producto matricial M = AB
Para calcular $X$, primero hallamos el producto $M = AB$:
$$M = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 1 & 2 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 2 \end{pmatrix}$$
Realizamos el producto fila por columna:
- Fila 1: $(1\cdot 1 + 2\cdot 0 + 3\cdot 1, \, 1\cdot 2 + 2\cdot 1 + 3\cdot 0, \, 1\cdot 0 + 2\cdot 0 + 3\cdot 2) = (4, 4, 6)$
- Fila 2: $(0\cdot 1 + 1\cdot 0 + 0\cdot 1, \, 0\cdot 2 + 1\cdot 1 + 0\cdot 0, \, 0\cdot 0 + 1\cdot 0 + 0\cdot 2) = (0, 1, 0)$
- Fila 3: $(0\cdot 1 + 0\cdot 0 + 1\cdot 1, \, 0\cdot 2 + 0\cdot 1 + 1\cdot 0, \, 0\cdot 0 + 0\cdot 0 + 1\cdot 2) = (1, 0, 2)$
$$\boxed{M = AB = \begin{pmatrix} 4 & 4 & 6 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 2 \end{pmatrix}}$$
Paso 3
Calcular la inversa de M = AB
Calculamos $M^{-1}$ usando el determinante y la traspuesta de la adjunta.
**1. Determinante de $M$ (por Sarrus):**
$$\text{det}(M) = |M| = \begin{vmatrix} 4 & 4 & 6 \\ 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 2 \end{vmatrix}$$
Como la segunda fila tiene dos ceros, desarrollamos por ella:
$$|M| = 1 \cdot (-1)^{2+2} \begin{vmatrix} 4 & 6 \\ 1 & 2 \end{vmatrix} = 1 \cdot (8 - 6) = 2$$
**2. Matriz de adjuntos $\text{Adj}(M)$:**
$$\text{Adj}(M) = \begin{pmatrix} +|\begin{smallmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 2 \end{smallmatrix}| & -|\begin{smallmatrix} 0 & 0 \\ 1 & 2 \end{smallmatrix}| & +|\begin{smallmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{smallmatrix}| \\ -|\begin{smallmatrix} 4 & 6 \\ 0 & 2 \end{smallmatrix}| & +|\begin{smallmatrix} 4 & 6 \\ 1 & 2 \end{smallmatrix}| & -|\begin{smallmatrix} 4 & 4 \\ 1 & 0 \end{smallmatrix}| \\ +|\begin{smallmatrix} 4 & 6 \\ 1 & 0 \end{smallmatrix}| & -|\begin{smallmatrix} 4 & 6 \\ 0 & 0 \end{smallmatrix}| & +|\begin{smallmatrix} 4 & 4 \\ 0 & 1 \end{smallmatrix}| \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 2 & 0 & -1 \\ -8 & 2 & 4 \\ -6 & 0 & 4 \end{pmatrix}$$
**3. Matriz inversa:**
$$M^{-1} = \frac{1}{|M|} (\text{Adj}(M))^t = \frac{1}{2} \begin{pmatrix} 2 & -8 & -6 \\ 0 & 2 & 0 \\ -1 & 4 & 4 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & -4 & -3 \\ 0 & 1 & 0 \\ -1/2 & 2 & 2 \end{pmatrix}$$
💡 **Tip:** La fórmula de la inversa es $M^{-1} = \frac{1}{|M|} \text{Adj}(M)^t$.
Paso 4
Calcular el producto (AB)⁻¹ · C
Calculamos ahora el término $(AB)^{-1} C$:
$$(AB)^{-1} C = \begin{pmatrix} 1 & -4 & -3 \\ 0 & 1 & 0 \\ -1/2 & 2 & 2 \end{pmatrix} \begin{pmatrix} 2 & 2 & 4 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \end{pmatrix}$$
- Fila 1: $(1\cdot 2 + 0 + 0, \, 1\cdot 2 + 0 - 3\cdot 1, \, 1\cdot 4 - 4\cdot 1 + 0) = (2, -1, 0)$
- Fila 2: $(0\cdot 2 + 1\cdot 0 + 0, \, 0\cdot 2 + 1\cdot 0 + 0, \, 0\cdot 4 + 1\cdot 1 + 0) = (0, 0, 1)$
- Fila 3: $(-1/2\cdot 2 + 0 + 0, \, -1/2\cdot 2 + 0 + 2\cdot 1, \, -1/2\cdot 4 + 2\cdot 1 + 0) = (-1, 1, 0)$
$$\boxed{(AB)^{-1} C = \begin{pmatrix} 2 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ -1 & 1 & 0 \end{pmatrix}}$$
Paso 5
Cálculo final de la matriz X
Para obtener la solución final, sumamos la matriz identidad $I$ al resultado anterior:
$$X = \begin{pmatrix} 2 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ -1 & 1 & 0 \end{pmatrix} + \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}$$
$$X = \begin{pmatrix} 2+1 & -1+0 & 0+0 \\ 0+0 & 0+1 & 1+0 \\ -1+0 & 1+0 & 0+1 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 3 & -1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \\ -1 & 1 & 1 \end{pmatrix}$$
✅ **Resultado final:**
$$\boxed{X = \begin{pmatrix} 3 & -1 & 0 \\ 0 & 1 & 1 \\ -1 & 1 & 1 \end{pmatrix}}$$